ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ (PDF)
Τα σχολεία είναι συνήθως μεγάλοι καταναλωτές ενέργειας με επιβαρημένο προϋπολογισμό και μπορούν να επωφεληθούν οικονομικά από τον έλεγχο της ενεργειακής τους κατανάλωσης. Οι μαθητές παρακολουθούν την ενεργειακή κατανάλωση του σχολείου σε τακτική βάση, ελέγχοντας την κατανάλωση αερίου, ηλεκτρικής ενέργειας, τηλεθέρμανσης ή πετρελαίου. Μέσω της παρακολούθησης οι μαθητές ενημερώνονται σχετικά με την ενεργειακή κατανάλωση του σχολείου καθώς και ως προς το πως μπορούν οι ίδιοι να συμβάλλουν σε μία μείωση της κατανάλωσης αυτής. 
 

Στην εργαλειοθήκη της Ενεργού Μάθησης θα βρείτε έναν αριθμό φύλλων δραστηριοτήτων με προτάσεις για διασκεδαστικές και δραστηριότητες γύρω από έξι ευρύτερα θέματα. Οι δραστηριότητες έχουν εφαρμοστεί και δοκιμαστεί από δασκάλους και τους μαθητές τους σε 15 διαφορετικές χώρες. Οι βήμα προς βήμα περιγραφές ακολουθούνται από χρήσιμο υλικό και αναφορές. Το υλικό που απευθύνεται στους δασκάλους σημειώνεται με το σύμβολοστην άνω δεξιά γωνία του φύλλου,  ενώ το προς διανομή υλικό που προορίζεται για τα παιδιά σημειώνεται με το σύμβολο .Μπορεί επίσης να βρει κανείς για κάθε δραστηριότητα τις σχετικές αναφορές στο εθνικό σχολικό πρόγραμμα.  
Τα θέματα που εξετάζονται είναι

 Ενεργειακή παρακολούθηση Φωτισμός
Θέρμανση χώρων Ηλεκτρικές συσκευές
Ζεστό & κρύο νερό Μεταφορές









Δώστε στους μαθητές τις απαραίτητες γνώσεις γύρω από την ενεργειακή κατανάλωση και την ενεργειακή αποδοτικότητα, συμπεριλαμβανομένων των επιπτώσεων στο κόστος. Ενισχύστε την ευαισθητοποίησή τους σχετικά με το “θερμικό κλίμα” εντός της τάξης τους καθώς και από τι επηρεάζεται αυτό. Οι δραστηριότητες αυτές εστιάζουν στην μόνωση, τη θέρμανση και την ψύξη, τα παράθυρα, ενώ παρέχουν και μία εισαγωγή στη έννοια του ήλιου ως ανανεώσιμη πηγή ενέργειας.  

ΤΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΣΠΙΤΙ (PDF)

Ηθέρμανση και η ψύξη ενός κτιρίου αποτελεί την τελική χρήση που καταναλώνει η μεγαλύτερη ποσότητα ενέργειας σε ένα νοικοκυριό. Οι μαθητές σχεδιάζουν ένα “ενεργειακό σπίτι” και αποφασίζουν πώς να το μονώσουν. Κατασκευάζουν το σπίτι και δοκιμάζουν την ικανότητά του σε διάφορες θέσεις να διατηρεί μία σακούλα με παγάκια στην κατάλληλη θερμοκρασία. 


ΕΙΔΙΚΟΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΙ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΕΣ  (PDF)
Ενισχύστε την συνειδητοποίηση των παιδιών σχετικά με το θερμικό κλίμα της τάξης τους καθώς και με το τι το επηρεάζει. Οι μαθητές εντοπίζουν ζεστά και κρύα σημεία εντός της τάξης, παρακολουθούν το επίπεδο των ρευμάτων αέρα εντός της τάξης με ένα “μετρητή ρεύματος” και διεξάγουν ένα πείραμα με ζεστά και κρύα κουτάκια αναψυκτικών.     

ΘΕΜΑΤΑ ΑΕΡΙΣΜΟΥ ΣΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ (PDF)

Αυτή η δραστηριότητα διδάσκει τα παιδιά σχετικά με την ενεργειακή αποδοτικότητα των παραθύρων. Οι μαθητές ελέγχουν τα παράθυρα για ρεύματα και μαθαίνουν πώς να αποτρέπουν την εμφάνισή τους με τη βοήθεια απλών μέτρων, καθώς και πώς να αερίζουν την τάξη κατάλληλα με την ελάχιστη απώλεια θερμότητας.
 

ΗΛΙΑΚΟΣ ΦΟΥΡΝΟΣ (PDF)

Ο ήλιος είναι η πιο άφθονη πηγή ανανεώσιμης ενέργειας. Στην δραστηριότητα αυτή οι μαθητές κατασκευάζουν διαφορετικούς τύπους ηλιακών φούρνων. Μετρούν και συγκρίνουν την απόδοση των φούρνων τους λιώνοντας σοκολάτα μέσα σε αυτούς. Ένας “νόστιμος” τρόπος να μάθει κανείς για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.
 






























































































Καθώς όλοι μας μετακινούμαστε πιο συχνά και οι διαδρομές που διανύουμε είναι μεγαλύτερες, το ζήτημα του πώς και γιατί κυκλοφορούμε γίνεται όλο και πιο σχετικό. Ο τρόπος με τον οποίο μετακινούμαστε έχει αλλάξει σημαντικά στις πιο πρόσφατες γενιές. Κάνουμε πολύ περισσότερες μετακινήσεις με το αυτοκίνητο, ενώ περπατάμε και χρησιμοποιούμε το ποδήλατο όλο και λιγότερο χρόνο με το χρόνο. Το ζήτημα της μετακίνησης επηρεάζει πέρα για πέρα τα σχολεία και τους μαθητές – όχι μόνο από την άποψη των περιβαλλοντικών επιπτώσεων, αλλά επίσης από την άποψη της υγείας, της φυσικής κατάστασης και, οπωσδήποτε, της οδικής ασφάλειας των μαθητών. 

ΤΟ ΙΧΝΟΣ CO2 ΤΗΣ ΔΙΑΔΡΟΜΗΣ ΑΠΟ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (PDF)  

Η επιλογή του μεταφορικού μέσου για την μετακίνηση από το σπίτι στο σχολείο έχει επιπτώσεις στο περιβάλλον. Οι μαθητές καταγράφουν την απόσταση που διανύουν από το σπίτι τους στο σχολείο καθώς και τον απαιτούμενο χρόνο για την απόσταση αυτή. Υπολογίζουν τις εκλυόμενες σε καθημερινή βάση εκπομπές CO2 και συζητάνε τα πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα των διαφορετικών τρόπων μετακίνησης.
    

ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΗΣ ΜακΚάρ
 (PDF)
Έξω στην κίνηση οι μαθητές παρατηρούν 100 οχήματα και καταγράφουν τον τύπο του κάθε οχήματος και τον αντίστοιχο αριθμό των επιβατών στο κάθε όχημα. Στη συνέχεια οι μαθητές συζητάνε τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα των διαφόρων τύπων οχημάτων καθώς και τις δυνατότητες για μείωση της ενεργειακής κατανάλωσης και της ρύπανσης. Ποια είναι τα οφέλη και οι δυσκολίες της από κοινού χρήσης αυτοκινήτων από πολλά άτομα;
    

ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΕ ΤΟ ΔΙΚΟ ΣΑΣ ΟΧΗΜΑ
 (PDF)
Κάθε τύπος μεταφορικού μέσου χρειάζεται ενέργεια για να κινηθεί. Οι μαθητές κατασκευάζουν οχήματα κατά βούληση από άχρηστα υλικά και εφευρίσκουν τρόπους να κάνουν τα οχήματά τους να κινηθούν. Κατόπιν, δοκιμάζουν τα οχήματα και συζητάνε για την ταχύτητα και την απόσταση, καθώς και για το τι πηγές ενέργειας είναι διαθέσιμες σε εμάς για να προσδώσουν κίνηση στα οχήματά μας και ποιες από αυτές είναι ανανεώσιμες.
  

ΤΑΞΙΔΙΩΤΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΤΩΡΑ ΚΑΙ ΤΟΤΕ (PDF)
Μέσω αυτής της δραστηριότητας οι μαθητές διερευνούν τους διάφορους τύπους μεταφορικών μέσων και τις επιπτώσεις τους στο περιβάλλον. Χρησιμοποιούν τις δικές τους ταξιδιωτικές εμπειρίες και παίρνουν συνεντεύξεις από τους γονείς και τους παπούδες/γιαγιάδες τους για να διαπιστώσουν κατά ποιο τρόπο έχουν αλλάξει οι ταξιδιωτικές συνήθειες από γενιά σε γενιά και να διαλογιστούν σχετικά με τις ενεργειακές προοπτικές των προγενέστερων και σύγχρονων τρόπων μετακίνησης.

 









Οι δραστηριότητες αυτές βοηθούν τα παιδιά να κατανοήσουν ότι το νερό αποτελεί ένα πεπερασμένο και περιορισμένο φυσικό πόρο, από τον οποίο τείνουμε να καταναλώνουμε σημαντικές ποσότητες σε καθημερινή βάση. Τα παιδιά θα διαπιστώσουν επίσης το δυναμικό των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας όταν θα χρησιμοποιούν τους κατασκευασμένους από τους ίδιους λέβητες χόρτου και ηλιακούς λέβητες.  

ΠΕΤΩΝΤΑΣ ΧΡΗΜΑΤΑ ΣΤΟΝ ΥΠΟΝΟΜΟ
 (PDF)
Το πόσιμο νερό αποτελεί ένα περιορισμένο φυσικό πόρο και τείνουμε να σπαταλάμε μία σημαντική ποσότητά του σε καθημερινή βάση. Αφήστε τα παιδιά να παρατηρήσουν και να καταγράψουν την κατανάλωση νερού στο σπίτι. Σκοπός είναι οι μαθητές να μάθουν τελικά να είναι πιο υπεύθυνοι και να περιορίζουν την σπατάλη νερού με τη βοήθεια απλών μέτρων.
  

ΜΙΚΡΕΣ ΣΤΑΓΟΝΕΣ – ΤΕΡΑΣΤΙΑ ΣΠΑΤΑΛΗ ΝΕΡΟΥ
 (PDF)
Οι μαθητές μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά την κατανάλωση νερού τόσο στο σχολείο όσο και στο σπίτι. Οι μαθητές καταγράφουν τις χαλασμένες βάνες και τουαλέτες καθώς και τις βάνες που δεν έχουν κλειστεί σωστά και μετράνε πόσο νερό καταναλώνεται άσκοπα όταν στάζουν οι βρύσες.
 

ΦΤΙΑΞΤΕ ΤΟΝ ΔΙΚΟ ΣΑΣ ΛΕΒΗΤΑ ΧΟΡΤΟΥ
 (PDF)
Οι μαθητές μετατρέπουν έναν κάδο και μια ποσότητα από φρέσκο χόρτο σε λέβητα χόρτου, ο οποίος μπορεί να ζεστάνει νερό εάν απλώς αφεθεί ακίνητος. Οι μαθητές παρακολουθούν την εξέλιξη της θερμοκρασίας του νερού. Τα αποτελέσματα μπορούν να συγκριθούν με τα αντίστοιχα αποτελέσματα του ηλιακού λέβητα (βλ. επόμενη δραστηριότητα). Οι μαθητές κατανοούν την χρήση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και της βιομάζας, και της σπουδαιότητας τους στον αγώνα κατά της κλιματικής αλλαγής και της εξάντλησης των ορυκτών καυσίμων.
 

ΦΤΙΑΞΤΕ ΤΟΝ ΔΙΚΟ ΣΑΣ ΗΛΙΑΚΟ ΛΕΒΗΤΑ (PDF)

Με τη βοήθεια ενός μεγάλου κουτιού, ενός μαύρου υφάσματος και αλουμινόχαρτου οι μαθητές κατασκευάζουν έναν ηλιακό λέβητα και προσπαθούν να ζεστάνουν νερό. Δοκιμάζονται η καλύτερη θέση και οι βέλτιστες καιρικές συνθήκες και τα αποτελέσματα μπορούν να συγκριθούν με τα αντίστοιχα ενός λέβητα χόρτου (βλ. προηγούμενη δραστηριότητα). Προφανώς είναι καλύτερο να δοκιμαστεί ο ηλιακός λέβητας κατά τη διάρκεια μίας ζεστής και ηλιόλουστης καλοκαιρινής ημέρας.    









Ο φωτισμός αποτελεί μία από τις πιο “ορατές” χρήσεις της ηλεκτρικής ενέργειας στην καθημερινή μας ζωή. Αποτελεί επίσης ένα στοιχείο το οποίο ελέγχουμε εύκολα. Δεν είναι δύσκολο να υιοθετήσει κανείς την συνήθεια να σβήνει τα φώτα όταν εγκαταλείπει ένα δωμάτιο. Με άλλα λόγια, η μείωση της σπατάλης ενέργειας είναι εύκολη και γίνεται χωρίς δυσκολίες ή δυσανεξία. Στα πλαίσια των προτεινόμενων δραστηριοτήτων οι μαθητές εξοικειώνονται με τις πραγματικές τους ανάγκες για φωτισμό καθώς και τις δυνατότητες αποφυγής της σπατάλης ενέργειας.

ΦΥΛΑΚΑΣ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ  (PDF)

Ο φωτισμός αποτελεί μία από τις πιο “ορατές” χρήσεις της ηλεκτρικής ενέργειας στην καθημερινή ζωή των μαθητών. Οι μαθητές μετράνε το χρονικό διάστημα κατά το οποίο τα φώτα είναι αναμμένα και ανιχνεύουν με ποιο τρόπο εξαρτάται από τις καιρικές συνθήκες η ανάγκη για φως. Στη συνέχεια προσπαθούν να περιορίσουν την μη απαραίτητη χρήση του φωτισμού και υπολογίζουν την επιτευχθείσα εξοικονόμηση ενέργειας.

ΣΒΗΣΕ ΜΕ (PDF)

Ακόμη και εσείς οι μαθητές μπορείτε να συμβάλλετε στην εξοικονόμηση ενέργειας και να υιοθετήσετε στην πράξη μία ενεργειακά αποδοτική συμπεριφορά. Οι μαθητές ετοιμάζουν χρωματιστά αυτοκόλλητα τα οποία τοποθετούν δίπλα στους διακόπτες των φώτων, έτσι ώστε να υπενθυμίζουν σε όλους να σβήνουν τα φώτα όταν αυτά δεν χρειάζεται να είναι αναμμένα.

ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΔΙΑΚΟΠΤΩΝ (PDF)
Οι μαθητές χαρτογραφούν τα σημεία όπου είναι τοποθετημένοι οι διακόπτες καθώς και τα φωτιστικά σώματα που είναι συνδεδεμένα με αυτούς. Το να γνωρίζουν ποιος ακριβώς διακόπτης ελέγχει το κάθε φωτιστικό αποτελεί το πρώτο βήμα για την εξάσκηση γύρω από την ενεργειακά αποδοτική συμπεριφορά και το σβήσιμο των μη απαραίτητων φώτων.    

ΑΝΑΨΤΕ ΕΝΑ ΦΩΣ ΣΤΗΝ ΕΞΟΚΟΝΟΜΗΣΗ (PDF)
Μέσω της προσεκτικής εξέτασης των ηλεκτρικών λαμπτήρων, της πλοήγησης στο διαδίκτυο και των επισκέψεων σε καταστήματα, οι μαθητές ενημερώνονται σχετικά με το εύρος των ηλεκτρικών λαμπτήρων και την κατανάλωση ενέργειας αυτών. Στη συνέχεια διεξάγουν έρευνα στο σπίτι τους ή στην σχολική αίθουσα και υπολογίζουν την ποσότητα ενέργειας που θα μπορούσε να εξοικονομηθεί μέσω της εγκατάστασης ενεργειακά αποδοτικών λαμπτήρων.     
Η ΤΡΟΧΙΑ ΤΟΥ ΗΛΙΟΥ (PDF)
Οι μαθητές παρατηρούν και καταγράφουν την τροχιά του ήλιου στον ουρανό, καθώς και το πώς αυτή μεταβάλλεται ανάλογα με την ώρα της ημέρας ή την εποχή. Στη συνέχεια συσχετίζουν τα ευρήματά τους με την αξιοποίηση της ηλιακής ενέργειας και των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας γενικά.     













  Πώς θα ήταν ο κόσμος χωρίς ηλεκτρική ενέργεια και ηλεκτρικές συσκευές; Όλοι μας χρησιμοποιούμε πολλές ηλεκτρικές συσκευές καθημερινά. Οι δραστηριότητες αυτές διδάσκουν στους μαθητές την σπουδαιότητα της ενεργειακά αποδοτικής συμπεριφοράς, καθώς και το πώς εμείς μπορούμε με απλές αλλαγές να συμβάλλουμε στην προστασία του περιβάλλοντος και να εξοικονομήσουμε χρόνο και χρήμα.  

ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΕΤΙΚΕΤΩΝ
 (PDF)
Οι μαθητές εξοικειώνονται με την διαβάθμιση των συσκευών σύμφωνα με τις ενεργειακές ετικέτες – η τιμή “A” είναι καλύτερη από την “Η”. Κατόπιν, επισκέπτονται ένα τοπικό κατάστημα και προσπαθούν να αναγνωρίσουν ποια είναι η συσκευή με την χειρότερη και την καλύτερη διαβάθμιση αντίστοιχα από κάθε ομάδα συσκευών, καθώς και ποιο είναι το κόστος τους.
   

ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΙΣΧΥΣ ΣΕ ΦΑΣΗ ΑΝΑΜΟΝΗΣ ΣΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΟΥ
 (PDF)
Μαθαίνουμε από τα ΜΜΕ και τα ερευνητικά προγράμματα ότι η παραμονή μίας συσκευής σε “φάση αναμονής” καταναλώνει μεγάλες ποσότητες ενέργειας και εκατομμύρια ευρώ ετησίως. Αληθεύει αυτό; Οι μαθητές μετράνε την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας σε “φάση αναμονής” ορισμένων τυπικών οικιακών συσκευών και την συγκρίνουν με την συνολική κατανάλωση ενέργειας της συσκευής.
   

ΑΓΩΝΑΣ ΤΩΝ ΚΑΤΣΑΡΟΛΙΚΩΝ
 (PDF)
Το ζέσταμα νερού για την ετοιμασία τσαγιού, πατατών, ζυμαρικών....αποτελεί μία καθημερινή δραστηριότητα. Οι μαθητές συναγωνίζονται ο ένας τον άλλο κατά το ζέσταμα μίας κατσαρόλας με νερό. Μια απλή αλλαγή στη συμπεριφορά, όπως το να χρησιμοποιήσει κανείς ένα καπάκι, μπορεί να επιφέρει εξοικονόμηση ενέργειας καθώς και χρόνου και χρημάτων - με άλλα λόγια, να είναι κρίσιμη στο να κερδίσει κάποιος στον αγώνα των κατσαρολικών. 


ΚΑΤΑΜΕΤΡΗΣΗ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ (PDF)

Στο σπίτι οι μαθητές ετοιμάζουν μια λίστα με τις ηλεκτρικές συσκευές, την ισχύ τους και το χρονικό διάστημα κατά το οποίο αυτές λειτουργούν. Κατόπιν, στο σχολείο υπολογίζουν την κατανάλωση ενέργειας και συζητάνε τις επιπτώσεις των ωρών χρήσης καθώς και της ίδιας της ισχύος στην συνολική ενεργειακή κατανάλωση του νοικοκυριού. 


ΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΧΩΡΙΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ (PDF)
Τι χρησιμοποιούμε καθημερινά το οποίο απαιτεί ηλεκτρική ενέργεια; Και πώς θα ήταν μία μέρα χωρίς ηλεκτρική ενέργεια; Μέσα από συζητήσεις οι μαθητές αναλογίζονται τι έκαναν οι πρόγονοί μας πριν από την ανακάλυψη του ηλεκτρισμού. Στη συνέχεια προσπαθούν να ζήσουν μία μέρα χωρίς ηλεκτρική ενέργεια και συζητάνε ποιες ήταν οι εμπειρίες τους.